Ενημέρωση από το One Stop Liaison Office του Μηχανισμού Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας: Από τα έξυπνα συστήματα διαχείρισης νερού και τις παρεμβάσεις στη γεωργία μέχρι την αναβάθμιση των υποδομών και τη σύνδεση της έρευνας με την αγορά, οι νέες προσεγγίσεις στην κλιματική προσαρμογή δείχνουν πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα πιο ασφαλές, βιώσιμο και ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης για την Κεντρική Μακεδονία.
Η κλιματική αλλαγή δεν αφορά πλέον το μέλλον. Επηρεάζει ήδη την οικονομία, τις υποδομές και την καθημερινότητα των ευρωπαϊκών περιφερειών. Πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, γνωστή ως Climate Change Adaptation (CCA), επισημαίνει ότι οι περισσότερες περιοχές δεν προσαρμόζονται με την απαιτούμενη ταχύτητα και έκταση, ενώ οι επιπτώσεις γίνονται κάθε χρόνο πιο έντονες. Η έκθεση εξετάζει πέντε ευρωπαϊκές περιοχές και δείχνει πώς η μετασχηματιστική καινοτομία μπορεί να στηρίξει ανθεκτικές περιφερειακές πολιτικές, μέσα από 8 βασικές διαστάσεις:
1. Κατανόηση της κλιματικής προσαρμογής ως μακροπρόθεσμης διαδικασίας και όχι μόνο ως διαχείρισης κρίσεων.
2. Σαφής κατεύθυνση, πολιτική δέσμευση και στόχοι που μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη.
3. Συμμετοχή πολιτών, επιχειρήσεων, ερευνητικών φορέων και τοπικών αρχών.
4. Ενσωμάτωση της προσαρμογής σε διαφορετικές πολιτικές, από τις υποδομές και τη γεωργία μέχρι την επιχειρηματικότητα.
5. Αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ επιπέδων διοίκησης.
6. Συνδυασμός χρηματοδοτικών εργαλείων και αξιοποίηση συνεργειών.
7. Δυνατότητα πειραματισμού και εφαρμογής πιλοτικών δράσεων, με στόχο τη βελτίωση μέσα από την πράξη.
8. Τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων, αξιοποίηση δεδομένων και ενίσχυση της στρατηγικής ικανότητας των φορέων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, αδυναμία σε οποιαδήποτε από αυτές τις διαστάσεις μπορεί να περιορίσει τη συνολική αποτελεσματικότητα των στρατηγικών προσαρμογής.
Τα παραδείγματα από τις πέντε ευρωπαϊκές περιοχές δείχνουν με σαφήνεια τι γίνεται στην πράξη αλλά και πού υπάρχουν δυσκολίες. Στη Βόρεια Ολλανδία, ο συνδυασμός σχεδιασμού, χρηματοδότησης και συνεργασίας επιτρέπει την επέκταση πιλοτικών δράσεων, ιδίως στον τομέα του νερού, και δείχνει πώς μπορούν να εφαρμοστούν τέτοιες λύσεις στην πράξη. Στην Ισλανδία, υπάρχει ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας, αλλά λείπει μια ξεκάθαρη κοινή κατεύθυνση, με αποτέλεσμα οι δράσεις να μην προχωρούν το ίδιο σε όλους τους τομείς. Στο Turku της Φινλανδίας, υπάρχει ισχυρή γνώση και έρευνα, αλλά αυτό δεν μετατρέπεται εύκολα σε εφαρμογή, καθώς δίνεται έμφαση σε άλλες προτεραιότητες. Στην Gorenjska της Σλοβενίας, η προσοχή στρέφεται κυρίως στη διαχείριση κινδύνων και καταστροφών, γεγονός που περιορίζει την ανάπτυξη προληπτικών παρεμβάσεων. Στην Provence-Alpes-Côte d’Azur της Γαλλίας, παρά την ύπαρξη πολλών δράσεων, η περιορισμένη διασύνδεση μεταξύ τομέων και φορέων οδηγεί σε αποσπασματική και μειωμένη αποτελεσματικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας συμμετέχει σε τρία έργα που αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη για την κλιματική θωράκιση. Το PCP-WISE αναπτύσσει ένα σύστημα «νοημοσύνης νερού», αξιοποιώντας διαστημικά δεδομένα, δορυφορική παρατήρηση της Γης και προεμπορικές δημόσιες συμβάσεις, με στόχο την καλύτερη πρόβλεψη ακραίων φαινομένων και την ενίσχυση της διαχείρισης υδάτων. Το Flood Protection 2 εστιάζει στην πρόληψη και την ετοιμότητα απέναντι σε έντονα καιρικά φαινόμενα, με δράσεις υποδομών και τεχνολογικές λύσεις για την αντιπλημμυρική προστασία στις Περιφερειακές Ενότητες Σερρών και Θεσσαλονίκης, καθώς και για τη διασυνοριακή συνεργασία στον ποταμό Στρυμόνα. Το DATABLE υποστηρίζει την εκτίμηση τοπικών κλιματικών κινδύνων και την αναβάθμιση των περιφερειακών σχεδίων πολιτικής προστασίας και διαχείρισης καταστροφών, αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής και το ευρωπαϊκό πλαίσιο του CLIMAAX.
Κοινό στοιχείο των επιτυχημένων παραδειγμάτων είναι ότι η κλιματική προσαρμογή δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα έργα. Απαιτεί καθαρούς στόχους, απλή επικοινωνία, συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητών και δήμων, καθώς και αξιοποίηση των πιλοτικών δράσεων σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Σε αυτό το πεδίο, το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας μπορεί να λειτουργήσει ως συνδετικός κρίκος: να φέρει πιο κοντά τους φορείς, να υποστηρίξει στρατηγικές συνεργασίες και να διευκολύνει την πρόσβαση σε κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Το μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: όσο καθυστερεί η προσαρμογή, τόσο αυξάνεται το μελλοντικό κόστος. Για την Κεντρική Μακεδονία, η καινοτομία μπορεί να αποτελέσει πρακτικό εργαλείο για την προστασία της τοπικής επιχειρηματικότητας και τη διαμόρφωση μιας πιο ασφαλούς και βιώσιμης περιφέρειας.
Συνεχή ενημέρωση σε θέματα καινοτομίας μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ris3rcm.eu, στην πλατφόρμα διερεύνησης τάσεων https://horizonscanning.io/ και στα social media:
https://www.facebook.com/RIS3RCMakedonia/,
https://twitter.com/RIS3RCMakedonia
και https://www.linkedin.com/company/69070969/admin/dashboard/
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο E-mail info@ris3rcm.eu και στα τηλέφωνα:
2313 319719 ( Δρ. Μάγγου Ευδοκία).
και
2313 319667-8 (OSLO) (info@ris3rcm.eu)
(Χριστίνα Λαγκάνη, Ελίζα Σαββοπούλου)
